Avustralya’da 1994 yılında tesadüfen keşfedilen ve milyonlarca yıl önce neslinin tükendiği sanılan tarih öncesi çam türü Wollemia nobilis, koruma çalışmaları kapsamında sıkı güvenlik önlemleri altında tutulmaya devam ediyor.
19 AĞAÇTAN OLUŞAN BİR KORU TESPİT ETTİ
Eylül 1994’te Avustralya Park Hizmetleri görevlisi David Noble, bir kanyondaki yağmur ormanı alanını belgelemek üzere gerçekleştirdiği iniş sırasında benzersiz özelliklere sahip 19 ağaçtan oluşan bir koru tespit etti. Yapılan botanik incelemeler sonucunda, ağaçların sadece yeni bir tür değil, aynı zamanda dünya üzerinde başka hiçbir örneği bulunmayan yeni bir cins olduğu belirlendi.
1995 yılında yayımlanan resmi bilimsel makaleyle, kozalaklı ağaçlar familyasına ait olan bu türe, keşfi gerçekleştiren David Noble’a ithafen Wollemia nobilis adı verildi.
2 MİLYON YIL SONRA YENİDEN ORTAYA ÇIKTI
Fosil kayıtlarında yapılan incelemeler, Wollemia ile ilişkilendirilen polenlerin 94 milyon ila 2 milyon yıl öncesine ait tortularda bulunduğunu ancak bu tarihten sonra tamamen ortadan kaybolduğunu gösteriyor. Botanikçiler, günümüzdeki ağaçların doğrudan Kretase döneminden kalma genetik kopyalar olmadığını, ancak o döneme ait bitki yapısıyla büyük benzerlikler taşıdığını ifade etti.
Yaklaşık 40 metre yüksekliğe ulaşabilen Wollemia çamları; aynı ağaç üzerinde hem dişi hem de erkek kozalaklar bulundurma, tabandan çoklu gövdeler oluşturma ve kabuklarında mantarımsı yumrular barındırma gibi benzersiz morfolojik özelliklere sahip.
DOĞAL YAŞAM ALANININ KONUMU GİZLİ TUTULUYOR
Doğal ortamında yalnızca dört küçük bölgede varlığını sürdüren türün, 2025 yılı verilerine göre vahşi doğada sadece 45 yetişkin bireyi ve 46 fidanı bulunuyor. Uzmanlar, popülasyonu korumak amacıyla doğal yaşam alanının koordinatlarını kesin bir şekilde gizli tutuyor.
Alana yönelik en büyük tehditlerin başında; ziyaretçilerin ayakkabılarıyla taşınabilecek olan ve kök çürümesine yol açan toprak patojeni Phytophthora mantarı, fidanların çiğnenmesi ve toprağın sıkışması geliyor.
NESLİ GÜVENCE ALTINA ALINDI
Vahşi doğadaki popülasyonun korunması ve kaçak malzeme alımının önlenmesi amacıyla 2005 yılında türün ticari amaçlı üretimine başlandı. Küresel ölçekte dağıtımı yapılan Wollemia ağaçları, dünya genelindeki botanik bahçelerine ve özel üreticilere ulaştırılarak kanyon dışındaki popülasyonu başarıyla artırıldı ancak uzmanlar, doğal ortamda yaşayan ana popülasyonun kritik derecede tehlike altında kalmaya devam ettiğini belirtti.
